Việt Nhi Health Coach

Tình yêu ta chứng kiến trở thành bản đồ ta đi theo

Gần đây Nhi có xem được 1 đoạn video random trên facebook reels khá ấn tượng. Về 1 cậu bé con (chắc tầm 6-7 tuổi) nhìn cha mình bóc vỏ nhãn rồi đút mẹ ăn. Sau đó, cậu bé bắt chước cha, lột vỏ trái nhãn đang cầm trên tay đút tiếp cho mẹ, rồi xoè tay ra hứng dưới miệng, chờ mẹ ăn xong nhả hột nhãn ra. Người mẹ vừa bất ngờ vừa vui, bữa cơm đầy tiếng cười.

Rất tiếc Nhi không thể download đoạn video đó được (dân low tech mà lị) để share cho mọi người xem cùng. Nó thể hiện rất rõ rằng, bạn là kết quả của những gì mà bạn chứng kiến và trải qua khi còn nhỏ (cho đến khi bạn nhận ra và thoát khỏi nó).

Lịch sử tình trường của Nhi dài đếm không hết, từ mối tình gà bông cho đến tình yêu khi vào đời. Bỏ qua các mối tình gà bông, thì khi vào đời, mối tình nào cũng đầy nước mắt lẫn tổn thất. Cho đến khoảng năm 25 – 26 tuổi gì đó, sau khi chia tay 1 anh chàng lớn hơn mình 21 tuổi, vào 1 đêm “định mệnh”, tự nhiên có cái gì xẹt qua đầu, 1 câu hỏi vang lên:

“Ủa sao kiểu người bạn trai mình quen giống nhau dữ vậy ta? Sao cách yêu, cách thất bại nó cũng giống nhau nhiều vậy ta? Như vậy bên trong mình phải có vấn đề gì đó rồi, cho nên chọn đi chọn lại cũng không có gì thay đổi cả.”

Rồi Nhi bắt đầu thấy cách yêu của mình, cách chọn ai làm người yêu của mình mang đậm dấu ấn của những tình yêu, những mối quan hệ mà Nhi chứng kiến từ nhỏ đến lớn – từ gia đình đến họ hàng, đến gia đình của các bạn bè,…

Sau đó hành trình chữa lành của Nhi chính thức bắt đầu. Và “chân dung” của những người bạn trai tiếp theo thay đổi tương ứng với hiệu quả chữa lành của Nhi.

Có những tình cảm gắn liền với sự trừng phạt:

• Nếu mẹ làm trái ý ba thì ba không đưa tiền đi chợ cho mẹ
• Nếu con làm trái ý mẹ thì mẹ đuổi con ra đường…

Có những tình cảm gắn liền với sự nhẫn nhịn, cố gắng làm hài lòng người khác bất kể ranh giới

• Nếu mẹ giận sẽ quát tháo ba, ba sẽ nhịn, chịu đựng dù lời lẽ của mẹ rất cay nghiệt
• Ba không thích dọn cơm rửa chén, mẹ sẽ làm hết từ a đến z dù rất mệt mỏi sau 1 ngày mẹ làm việc. Mẹ nhẫn nhịn cố gắng làm hài lòng ba…

Có những tình cảm gắn liền với cảm giác hồi hộp, lúc nồng ấm lúc lạnh nhạt, đem đến cảm giác có thể mất đi bất cứ lúc nào

• Mỗi lần bố mẹ cãi nhau, mẹ giận dỗi không nói chuyện với ba. Ba im lặng rồi bỏ đi đâu đó mấy ngày không về nhà. Đứa con chứng kiến mô thức tình yêu rất mong manh, chỉ cần xảy ra mâu thuẫn thì tình cảm biến mất.

Bạn thấy không?

“Bản đồ vô thức” mà bạn mang theo vào tình yêu đôi lứa có chứa đựng mô hình tình yêu mà bạn chứng kiến thời thơ ấu. Nó bao gồm:

• Cách bố mẹ yêu nhau, quan tâm nhau, đối xử với nhau khi có mâu thuẫn, cách trao đổi khi cần đạt mục tiêu chung, cách phân công lao động để duy trì cuộc sống…
• Cảm xúc chủ đạo của các mối quan hệ đó: lạnh nhạt, nồng ấm, không rõ ràng, ức chế, đau khổ, hạnh phúc, tin tưởng, hoài nghi…

TẠI SAO HIỂU CÁC KIỂU TÌNH YÊU MÀ BẠN ĐÃ CHỨNG KIẾN LẠI QUAN TRỌNG TRƯỚC KHI HẸN HÒ?

“Bản đồ vô thức” này là hình ảnh gốc về tình yêu được khắc sâu trong tiềm thức.

Khi lớn lên, bạn dễ bị “thu hút mãnh liệt” bởi những người có tính cách, phản ứng tương tự như cha mẹ – đặc biệt là phần tổn thương chưa được chữa lành.

Hoặc bạn dễ bị thu hút bởi những người mà nếu quen người đó, yêu người đó thì bạn sẽ có được những trải nghiệm mà ba hoặc mẹ bạn đã từng trải qua.

Nói cách khác, bạn thường “chọn sai người một cách có chủ đích vô thức” – để tìm lại hoàn cảnh cũ và tin rằng, với năng lực và sự thông minh của bạn, lần này sẽ kết thúc khác đi.

Lúc này, bạn không chỉ yêu vì hiện tại. Bạn yêu để vô thức chữa lành quá khứ.

Nếu bạn từng thấy mình yêu ai đó quá nhanh, quá say mê, nhưng rồi lại sụp đổ theo cách giống hệt mối tình trước – có thể bạn đang yêu theo “mô hình quen thuộc”, chứ không phải yêu vì người đó thật sự phù hợp với bạn hôm nay.

LÀM SAO ĐỂ BIẾT NHỮNG KIỂU TÌNH YÊU NÀO ĐANG ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÁCH LỰA CHỌN NGƯỜI YÊU CỦA BẠN?

1 – Nhi có 15 câu hỏi gợi ý để bạn tự hỏi nhé:

• Tôi đã từng thấy bố mẹ thể hiện tình cảm trong mối quan hệ như thế nào? (Ví dụ: Họ có thường xuyên nói lời yêu thương không? Có hay nắm tay, chia sẻ, tôn trọng cảm xúc nhau không? Hay họ im lặng, lạnh nhạt, chỉ thể hiện qua trách nhiệm?)

• Tôi đã từng thấy những cặp đôi xung quanh (cô dì chú bác, hàng xóm,…) thể hiện tình cảm trong mối quan hệ như thế nào? (Ví dụ: Có người phụ nữ nào luôn hy sinh mà không được trân trọng? Có cặp đôi nào chia tay trong êm đẹp hay ồn ào? Có mối quan hệ nào mà người đàn ông là vua trong gia đình?…)

• Khi có mâu thuẫn, tôi từng thấy người lớn phản ứng như thế nào? (Ví dụ: Họ tranh cãi lớn tiếng, bạo lực, im lặng bỏ đi, hay giải quyết bằng cách đối thoại, hay nhẫn nhịn nhưng trút giận lên người khác…?)

• Kinh nghiệm, bài học về yêu và được yêu mà tôi rút ra được từ họ là gì? (Ví dụ muốn yêu phải giỏi toàn diện, muốn yêu phải luôn có tài sản phòng thân, không được tin ai 100%, không cần tình yêu mà chỉ cần có con chung là có thể giữ chân nhau được,…)

• Tôi đã từng nghĩ mình phải trở thành người như thế nào thì mới xứng đáng được yêu? (Ví dụ: Phải thật đẹp, thành công, không được bộc lộ cảm xúc thật, phải giỏi chiều chuộng, phải thật nữ tính và khéo léo…)
• Tôi đã lặp lại những mô thức nào trong những mối quan hệ yêu đương trước đây? (Ví dụ: Luôn chọn người không rõ ràng, đã có gia đình, hay bỏ rơi, người mình phải “cứu”, hoặc người kiểm soát, ghen tuông…)
• Tôi đã nỗ lực để chỉnh sửa những mô thức đó như thế nào? (Ví dụ: Bắt đầu học cách thiết lập ranh giới, từ chối mối quan hệ lệ thuộc, học yêu bản thân trước…)
• Trong những lúc xung đột, tôi thường phản ứng ra sao? (Ví dụ: Im lặng, làm lành bằng mọi cách dù không đúng, bỏ đi, bùng nổ cảm xúc, nói một đằng nghĩ một nẻo, nói dối…)
• Tôi có sợ mất kết nối trong tình yêu đến mức chấp nhận điều gì đó bất ổn không? (Ví dụ: Chấp nhận bị kiểm soát, bị xúc phạm, hoặc đánh đổi nhu cầu cá nhân để giữ người yêu ở lại,…)

• Liệu tôi đang yêu vì tôi thật sự muốn, hay vì tôi đang cố sửa lại một điều gì đã cũ? (Ví dụ: Tôi yêu người này vì cảm thấy được công nhận từ một kiểu người từng từ chối tôi? Tôi cố gắng “làm lại” một mô hình cũ với kết thúc khác?)

• Những điều tôi sợ nhất trong tình yêu là gì – và điều đó đến từ đâu? (Ví dụ: Tôi sợ bị phản bội vì từng thấy mẹ bị phản bội. Tôi sợ mối quan hệ kết thúc bất ngờ vì ba thường bỏ nhà đi khi cãi nhau với mẹ…)
• Khi người tôi yêu lạnh nhạt hoặc xa cách, tôi thường làm gì? (Ví dụ: Tôi lo lắng quá mức, tìm cách níu kéo, buộc tội, hoặc tỏ ra không cần họ…)
• Tôi có đang đóng vai người từng bị tổn thương trong gia đình, hay đang lặp lại vai người gây tổn thương? (Ví dụ: Tôi giống mẹ khi im lặng chịu đựng? Giống ba khi chỉ trích, bỏ đi?)
• Có điều gì trong tình yêu khiến tôi vừa khao khát vừa sợ hãi? (Ví dụ: Tôi muốn được gần gũi, nhưng lại sợ bị tổn thương nếu quá thân thiết?)
• Tôi mong muốn điều gì trong tình yêu hiện tại – và điều đó có phản ánh điều tôi từng thiếu trong quá khứ không? (Ví dụ: Tôi muốn được lắng nghe sâu sắc vì ngày xưa không ai hỏi cảm xúc của tôi? Tôi cần cảm giác an toàn vì lớn lên trong môi trường đầy bất ổn?)

2 – Bạn trả lời những điều này càng cụ thể càng tốt. Sau đó có thể đặt câu hỏi cho Chatgpt theo hướng như sau:

“Tôi đang độc thân, muốn tìm người yêu phù hợp. Tôi muốn tìm hiểu những mô thức tình yêu mà tôi quan sát được (ở ba mẹ và những người xung quanh trong tuổi thơ) đang ảnh hưởng đến cách tôi lựa chọn người yêu trong vô thức. Tôi có những câu hỏi gợi ý. Tôi sẽ cung cấp cho bạn các câu trả lời mà tôi nhớ được. Sau mỗi câu hỏi và câu trả lời, tôi sẽ gõ “Đã xong 1 câu hỏi. Còn tiếp”. Cho đến khi nào tôi nói “Hoàn tất. Hãy giúp tôi phân tích các mô thức có thể ảnh hưởng đến cách chọn người yêu của tôi” thì bạn hãy bắt đầu trả lời. Nếu đã hiểu yêu cầu, hãy trả lời OK”.

Sau đó, bạn copy paste những câu trả lời của bạn vào và chờ xem gợi ý của chatgpt là gì. Lưu ý, chatgpt chỉ đóng vai trò tham khảo, không thể thay thế vai trò của một người trị liệu chính thức bạn nhé.

Xem thêm: Tham vấn cá nhân cùng Nhi

3 – Bản đồ Soul Plan cũng cho thấy bạn sẽ phản ứng với các mô thức tình yêu như thế nào

Ngoài những gì bạn quan sát được từ bên ngoài – tức là môi trường bạn lớn lên, các mô hình tình yêu bạn chứng kiến – thì bên trong bạn cũng mang theo một “bản đồ” nữa: bản đồ linh hồn.
Nó được gọi là Soul Plan – kế hoạch mà linh hồn bạn đã chọn trước khi đến với kiếp sống này, để học bài học, hoàn thành mục đích, và phát triển sự trưởng thành nội tâm.

Vì vậy, hai người có thể chứng kiến cùng một hoàn cảnh, ví dụ cùng thấy cảnh cha mẹ hay cãi nhau, lạnh nhạt hoặc đổ lỗi nhau, nhưng mỗi người sẽ phản ứng và nội tâm hóa điều đó theo một cách rất khác nhau – do “bản đồ” linh hồn khác nhau.

📌 Một ví dụ cụ thể để bạn dễ hình dung nhé: Cùng là phụ nữ, trải qua cảnh thấy mẹ gồng gánh chính trong gia đình, cha vô tâm không đóng góp nhiều,

• Người có cặp năng lượng 9-9 vốn trội về quyền lực, sức mạnh và luôn mong muốn bảo vệ người khác sẽ dễ dàng bị thu hút bởi những chàng trai đang gặp nhiều rắc rối cần hỗ trợ. Trong vô thức, cô gái này bắt chước mô thức của mẹ đối với cha, dù rất mệt mỏi nhưng luôn sẵn sàng xả thân giúp đỡ, chống chọi dùm bạn trai.
• Người có cặp năng lượng 8-8 (liên quan đến sự độc lập cảm xúc, nhu cầu kiểm soát giới hạn cá nhân và tránh xáo trộn nội tâm) có thể chọn cách “thà FA còn hơn vướng vào drama”. Cô gái này sẽ dễ dàng bị thu hút bởi những chàng trai tự chủ, có những thú vui riêng, có cuộc sống cá nhân riêng và đừng can thiệp quá sâu vào những điều cô muốn làm, không cần chàng trai này đóng góp quá nhiều trong mối quan hệ.

Tóm lại thì, cùng một mô hình tình yêu được chứng kiến – nhưng mỗi linh hồn sẽ “đọc” nó theo một cách khác nhau.

Xem thêm: Lịch khai giảng khoá Soul Plan cơ bản

Nhà trị liệu Trần Khoa Việt Nhi